stjórnsýsla

Ég staldra afar oft við hugtakið lýðræði þessa dagana. Við tölum mikið um það og krefjumst þess að búa í lýðræðisþjóðfélagi, en engu að síður högum við okkur ekki í samræmi við umræðurnar eða kröfurnar.

Haustið 2008 féll yfir okkur 18 ára tímabil dulbúins einræðis, eða líklegast frekar fáræðis, þar sem örfáir einstaklingar stjórnuðu með harðri hendi eins og síðastliðnir 18 mánuðir hafa sýnt okkur. Hlýðni og flokkshollusta voru bestu eiginleikarnir sem einstaklingur hafði og það fleytti honum í gegnum flokkakerfið og upp til metorða, eða öruggra forstjórasæta hjá ríkinu.

Hegðunin sem ég vísa til að ofan er því miður ekkert nýmæli. Báðir afar mínir, móðurafi og föðurafi, gengu í gegnum þá reynslu að fá ekki vinnu vegna pólitískra skoðanna sinna, pólitíski refsivöndurinn virðist samgróinn samfélagsvitund okkar í heila öld að lágmarki. Ég var alin upp til þess að berjast gegn slíkum aðstæðum, til þess að andmæla slíkri valdbeitingu hvenær sem ég sæi hana. Það var líklegast þess vegna sem ég var ein af þeim skrítnu, mér líkaði hvorki við Davíð Oddsson sem mér fannst hrokafullur og refsigjarn frá því ég man eftir mér, né Bónusfeðgarnir, sem mér fundust "anga" af tvískinnungi frá fyrstu verslun. Ég gekk gegn strauminum: Ég kaus aldrei Sjálfstæðisflokkinn og ég verslaði aldrei í Bónus.

Ég studdi Samfylkinguna frá fyrsta degi af því ég taldi að þar færi flokkur sem ætlaði að vera andstæða Sjálfstæðisflokksins með sína flokkshollustu og geldingu lýðræðislegrar umræðu. Samfylkingin hefur ekki alltaf staðið undir þeim væntingum sem ég hef haft til hennar sem flokks, eins og þeir sem viðstaddir voru frægan flokksstjórnarfund í Garðabæ í nóvember 2008 muna, en ég er engu að síður þakklát fyrir tilvist hennar. Það var í kjölfar fundarins í Garðabæ í nóvember 2008 sem ég ákvað með sjálfri mér að taka þátt í því að breyta Samfylkingunni innan frá, fremur en að yfirgefa flokkinn vegna stefnunnar sem hann hafði tekið.

Hingað er ég sem sagt komin. Frambjóðandi í 4. sæti á lista Samfylkingairnnar í Kópavogi fyrir komandi sveitastjórnarkosningar með það að markmiði að stuðla að raunverulegum lýðræðisumbótum í sveitarfélagi sem, líkt og mörg önnur sveitarfélög sem lotið hafa stjórn Sjálfstæðisflokksins, þarfnast mjög slíkra umbóta.

Ég bauð mig fram í forvali Samfylkingarinnar í Kópavogi til að sýna fram á að lýðræðislegir stjórnunarhættir - þar sem hlustað er á alla raddir sem aðild eiga að máli, og þar sem gagnsæi og heiðarleiki eru í heiðri höfð - væru vísir á betra mannlíf en leyndarhættir og valdníðsla hafa í för með sér.

Fyrir það stend ég. Fyrir það mun ég standa í bæjarstjórn Kópavogs að loknum sveitastjórnarkosningum.

Það fór ítrekað hrollur um mig þegar ég hlustaði á frásögn Örnu Harðardóttur í gærkvöldi um stjórnsýsluna og málsmeðferðina í samskiptum íbúasamtakanna Betri byggðar á Kársnesi við Kópavogsbæ sl. þrjú ár. Orðfærið sem hún notaði bar með sér heiftina sem var í bæjaryfirvöldum og einstrengingslegar fyrirætlanir bæjarins í skipulagsmálum vestast á Kársnesinu.

Þetta var sem sagt á ársfundi íbúasamtakanna og Arna Harðardóttir formaður Betri byggðar á Kársnesi flutti okkur félögunum skýrslu stjórnar frá fyrstu þremur árum samtakanna.

Ég man eins og það hefði verið í gær, andrúmsloftið sem var í Kópavogi í ágúst 2007, þegar ég flutti heim til Íslands á nýjan leik eftir ársdvöl í Noregi. Loftið var þrungið spennu og óánægjan með yfirgang bæjaryfirvalda var á allra vörum. Ég mætti gáttuð á fund íbúasamtakanna í Salnum og yfirgaf fundinn enn gáttaðri, því málflutningur bæjarstóra Kópavogs á fundinum var honum og stjórnsýslu bæjarins til háborinnar skammar.

Það var þarna sem ég ákvað að ég ætlaði að skipta mér að bæjarmálunum í Kópavogi.

Eins og gefur að skilja, þá voru líflegar umræður á fundinum eftir eins magnaða frásögn og hin lotuskipta hnefaleikakeppni á milli Betri byggðar og Kópavogsbæjar birtist okkur í gærkvöldi. Í umræðunum kom fram hugmynd um að haldinn yrði íbúafundur með frambjóðendum fyrir komandi sveitastjórnarkosningar, þar sem rætt yrði um skipulagsmál og önnur nærumhverfismál, svona til þess að ná fram loforðum þeirra stjórnmálaflokka sem bjóða ætla fram í komandi kosningum, um fyrirkomulag skipulags- og lýðræðismála eftir kosningar. Ég tók heilshugar undir þá hugmynd og hvatti íbúsamtökin Betri byggð á Kársnesi og Betri Nónhæð sem voru með fulltrúa á ársfundinum, til þess að senda áskorun til allra stjórnmálaflokka í Kópavogi að mæta á íbúafund og ræða skipulagsmál og stjórnsýslu milliliðalaust við bæjarbúa fyrir komandi kosningar.

Vonandi tekst íbúasamtökunum að koma á slíkum fundi. Ég mun klárlega mæta á hann og sitja á fremsta bekk að hlýða á útskýringar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks á nýjum áherslum, nýjum vinnubrögðum og opnari umræðu. Ég mun að sjálfsögðu vænta útskýringa á því hvers vegna breyta eigi vinnubrögðunum núna, að þeirra mati, og hvernig það geti talist trúverðugt að aðilar sem stjórnað hafa saman í 20 ár með þeim hætti sem Arna Harðardóttir lýsti svo sterkt þegar hún las skýrslu stjórnar Betri byggðar, taki nú upp á því að breyta vinnubrögðunum.

Treystum við þeim virkilega til þess?

Íslenska þjóðin hefur svo sannarlega upplifað rússíbanareið undanfarin tvö ár. Afleiðingarnar fyrir sálartetrið eru miklar, vantraustið algjört og skotgrafirnar svo djúpar að þær ná næstum því til Kína.

Þjóðin kallar á breytingar við þessar aðstæður. Stjórnlagaþing, þjóðaratkvæðagreiðslur, beinna lýðræði, gagnsæi og síðast en ekki síst heiðarleiki eru á allra vörum. Krafan er að stjórnmálamenn vinni að málefnum fremur en þrætubókarlist; starfi fyrir fólkið fremur en sjálft sig; og gæti almannahagsmuna fremur en sérhagsmuna. Krafan er að fólkið hafi aðkomu að ákvörðunum stjórnmálanna og hafi þannig eitthvað um framtíð sína og umhverfi að segja. Krafan er um breytingar.

Jafnaðarstefnan í hnotskurn

Kröfur þjóðarinnar um breytingar eru í fullu samræmi við stefnu jafnaðarmanna, sem byggir á frelsi og lýðræði, kvenfrelsi, jafnrétti og samábyrgð. Krafan er um samtal á milli stjórnmála og þjóðfélags, samráð í sem flestum málaflokkum og gagnsæi við ákvarðanatöku. Krafan er um lýðræðislegar umræður og lýðræðislega ákvarðanatöku. Samræðustjórnmál verða ekki hædd út af borðinu eins og reynt var þegar Ísland var best í heimi.

Trúverðugleiki

Nú er það orðið svo að allir vilja Lilju kveðið hafa. Flokkar og einstaklingar sem þekktastir eru fyrir digurbarkalegar yfirlýsingar, reykfyllt bakherbergi, einhliða ákvarðanir og það sem oft hefur virst einræðislega tilburði, stíga nú fram og hyggjast leiða fram nýjar áherslur, ný vinnubrögð og opnari umræðu með aukinni aðkomu íbúa.

Er það sannfærandi?

Skoðum stöðuna í Kópavogi: Trúum við því þegar aðili sem í 12 ár greiddi atkvæði með oddvita sínum og leiðtoga og felldi þar með ítrekaðar tilraunir minnihlutans til lýðræðisumbóta, stígur nú fram sem fulltrúi nýrra vinnubragða? Er hann líklegur til þess að leiða fram raunverulegar breytingar?

Meirihluti íbúa vill breytingar á stjórn Kópavogsbæjar

Aðspurður segir meirihluti Kópavogsbúa að þeir vilji breytingar á stjórn bæjarins eftir næstu sveitarstjórnarkosningar, að nýr meirihluti taki við að liðnum kosningunum. Samfylkingin í Kópavogi er eini raunhæfi kosturinn til þess að leiða þær breytingar. Til þess að svo verði þurfa kjósendur að gefa Samfylkingunni öflugt umboð í komandi kosningum.