You are here

June 2010

Ég er í liðinu sem sigraði Gunnar

Gunnar Birgisson fyrrverandi bæjarstjóri í Kópavogi drepur niður penna í Morgunblaðinu í gær, eins og honum er lagið. Sannleikskornin leikur hann með af allnokkurri skáldagáfu.

Ómaklegir siðir

Gunnar að ómaklegum sið „veður í manninn“ líklega til að forðast umræðu um málefnið. Hann velur að ráðast að Guðríði Arnardóttur og Hafsteini Karlssyni oddvitum Samfylkingarinnar í Kópavogi og telur sig geta það á minn kostnað með tilvísun í bloggfærslu sem ég skrifaði fyrir hálfum mánuði. Í greininni gefur hann okkur innsýn í vinnubrögð stjórnmálamanna sem bera ábyrgð á því að fjöldi kjósenda sat heima á kjördag. Kjósendur vildu nefnilega ekki lengur stórkarlalegar yfirlýsingar, gerræðislega stjórnhætti, glannalegan sannleika eða stjórnmálamenn sem eyða orkunni í að fella aðra fremur en að ræða málefnin sem þeir hafa fram að færa.

Kjósendur vildu heiðarleika, lýðræðisumbætur, málefnalegar umræður, gegnsæjar leikreglur, samvinnu og fagleg vinnubrögð – og kjósendur völdu: Sjálfstæðisflokkurinn missti þriðjung atkvæða sinna frá kosningunum 2006.

Jákvæð kosningabarátta Samfylkingarinnar

Samfylkingin háði jákvæða kosningabaráttu, tók ekki þátt í skítkasti eða persónuvígum og svaraði ekki ómaklegum aðdróttunum annarra framboða öðruvísi en faglega og málefnalega. Samfylkingin mætti Kópavogsbúum á þeirra heimavelli með því að banka á ríflega 10 þúsund hurðir og sendi frá sér upplýsingar sem minntu Kópavogsbúa á þær breytingar sem þörf var á og sem íbúarnir sjálfir höfðu lýst yfir að þeir vildu gera á stjórn bæjarins. Þess vegna var fylgistap Samfylkingarinnar í Kópavogi ekki í takt við refsinguna sem Samfylkingin á landsvísu hlaut, væntanlega vegna þátttöku í ríkisstjórn við aðstæður sem eiga sér engar líkar hér á landi.

Skotgrafarhernaður Gunnars - gamaldags stjórnmál

Gunnar fer rangt með þegar hann fullyrðir að ég hafi í bloggfærslu minni sakað félaga mína um ásetning um að svíkja kosningaloforðið um Kópavogsbrú. Sannleikurinn er að í bloggfærslunni gagnrýndi ég vinnubrögð umhverfis hugmyndina. Ég hafði séð ágalla á þessari fyrstu tillögu og framsetningu hennar, taldi að þar þyrfti að bæta annars ágæta hugmynd. Þá var bent á þá þekktu staðreynd sem iðkuð hefur verið (og mætti Gunnar Birgisson þar líta í eigin barm), að „ekki þurfi endilega að standa við kosningaloforð“. Mér ofbauð, ég reiddist mjög og var refsað fyrir, bæði gagnrýnina og reiðina. Það er þessi skilyrðislausa krafa um jákvæð viðbrögð, þetta óþol gagnvart gagnrýni, það eru baktjaldamakk og vinnubrögð refsingar sem ég var ósátt við og gagnrýndi í bloggi mínu. Að félagar mínir hafi verið með ásetning um svik við kosningaloforð er tilbúningur Gunnars í skotgrafarhernaði gamaldags stjórnmála - þeirra stjórnmála sem ég berst gegn af fullum krafti.

Bætt vinnubrögð í nýjum meirihluta

Það er rétt að ég setti fram gagnrýni á ýmislegt sem betur má fara í innra starfi Samfylkingarinnar í Kópavogi í bloggfærslu minni. Hún var skrifuð til að skapa nauðsynlega umræðu, tilraun til að færa vinnubrögð til betri vegar. Ég tel að opin og hrein umræða sé nauðsynleg – ekki síst við þær aðstæður sem nú ríkja. Mér sýnist margt benda til að þessi tilraun mín, þótt dýrkeypt sé, ætli að takast og vandað verði til þeirra fjölmörgu verka í tiltektinni sem framundan er í bæjarmálum Kópavogs eftir tuttugu ára völd Sjálfstæðisflokks og Framsóknar.

Spörum pensillínið

Gunnar fer einnig rangt með þegar hann fullyrðir að ég sé ekki í „liðinu“. Ég er varabæjarfulltrúi í meirihlutasamstarfinu í Kópavogi. Ég hef lýst því yfir að ég styðji þann málefnasamning sem undirritaður var og ég hafði aðkomu að því að móta. Ég er í liðinu – því liði sem sigraði Gunnar.

Ég er jafnaðarmaður, ég er félagi í Samfylkingunni, ég styð meirihlutann í Kópavogi og mun að sjálfsögðu fylgja meirihlutanum í málum. Meirihlutinn mun ekki falla þó ég taki sæti í bæjarstjórn Kópavogs á meðan málefnin sem þar eru fram borin eru í samræmi við málefnasamning meirihlutans, jafnaðarstefnu Samfylkingarinnar og skýran vilja kjósenda um breytt vinnubrögð stjórnmálamanna.

Grein þessi birtist í Morgunblaðinu 29. júní 2010.

Sínum augum lítur hver (á) silfrið

það kemur mér alltaf á óvart hversu mismunandi orðnotkun og orðvitund okkar er. Mismunandi vinir og kunningjar nota ítrekað mismunandi málvillur í máli sínu og það sama á vafalaust við mig (en það er eðli slíkra málvillna að maður veit ekki af því sjálfur að um villur sé að ræða, því annars myndi maður hikstalaust leiðrétta þær).

Um daginn var ég skömmuð fyrir orðnotkunina slekti því með orðinu væri ég að kalla viðkomandi aðila hyski. Ég hváði því þá orðskýringu á slekti hafði ég aldrei heyrt. Í mínum huga þýðir orðið slekti hópur, fylgjendur eða tengdir aðilar, oft vegna ættartengsla en ekki endilega. Ég myndi td. kalla konungshirð slekti í óformlegri orðnotkun. Þetta er gamalt norrænt orð en myndi líklegast kallast sletta úr norrænum tungumálum og í norskri orðabók hefur orðið slekt þessa sömu merkingu: familie, herkomst, ætt - tilhøre en stor s- / besøke s- og venner / være i s- med.

Í þessu tiltekna tilviki notaði ég samsetningu og talaði um valdaslektið. Skammirnar fyrir orðnotkunina hafa setið aðeins í mér og vakið mig til umhugsunar um málvitund. Viðkomandi aðili hefur líklegast ekki þekkt orðið slekti og flett því upp í orðabók til þess að átta sig á því hvað ég ætti við. Við mína uppflettingu blasti þetta við:

slekti -is, - HK

1
óformlegt
(nú oft niðrandi eða í glensi)
ætt, fjölskylda (notkunardæmi: slekti Bjarnar Guðnasonar; hitti þarna mest af slektinu frá Nesi; rækjan og marflóin og allt það slekti)
ómerkilegur hópur manna (samstæður en ekki endilega skyldur), hyski, pakk

2
fornt/úrelt
ættbálkur, kynþáttur, þjóð (notkunardæmi: af kónglegu slekti; þér synir Abrahams slektis)

heimild: Íslensk orðabók, uppfletting á snara.is.

Þarna er það, hyski, næst síðasta orðið í útskýringunni á merkingu orðsins í íslenskri orðabók. Vilji menn virkilega gefa orðum mínum nækvæða merkingu þá er greinilega hægt með því að ætla mér að hafa meint valdahyskið þegar ég setti fram orðasamsetninguna valdaslektið — en það þarf nokkuð einbeittan vilja til þess.

Sem færir mig aftur að hugsuninni um málvitund, málskilning og orðnotkun og hvað hefur áhrif á hugsanir okkar og túlkun. Getur verið að við séum öll með einhvers konar síu á orð annarra þannig að við tökum þau inn með fyrirfram ákveðnum væntingum um merkingu? Þessi tiltekni einstaklingur sem skammaði mig fyrir hyskisvísun var fullviss um að ég leggði fæð á hann og að persónuleg andúð mín á viðkomandi stýrði gjörðum mínum og hegðun. Ég gerði heiðarlega tilraun til þess að fullvissa viðkomandi að þar væri um verulegan misskilning að ræða því ég væri þeirrar gæfu aðnjótandi að leggja ekki fæð á neinn einasta einstakling í dag — Ég hef gert það, fyrir mörgum árum þegar ég var enn að vinna mig út úr afleiðingum margra ára eineltis, en síðan fann ég þá innri ró sem felst í því að læra að greina á milli gjörða einstaklingsins og hans sjálfs — Ég fann að hann trúði mér ekki, einstaklingurinn sem skammaði mig fyrir hyskisvísunina og ég valdi að láta þar staðar numið.

Ég get samt ekki sleppt því að íhuga hvort viðkomandi einstaklingur, með sína fullvissu um fæð mína á honum, hafi séð orð mín í gegnum þessa fullvissu og ætlað mér að vera að segja annað en ég gerði. Sem aftur leiddi mig til frekari hugrenningartengsla: Er eitthvað annað og fleira sem ég hef sagt sem tekið er öfugt, snúið eða skrumskælt á grundvelli væntinga móttakandans á merkingu orða minna?

Það var þessi færsla Egils Helgasonar sem var kveikjan að því að ég ákvað að opinbera hugleiðingar mínar. Hans lokaorð held ég að ég skilji eins og hann setur þau fram:

Niður með kónga og þeirra slekti! Lifi lýðveldishugsjónin!

Hvort hann er að meina hyski verður hann sjálfur að svara, en minn málskilningur vísar fremur til hirðar en hyskis.

---

Efnisflokkar: 

Brú þarf að vera heil til að vera nothæf

Kæru Samfylkingarfélagar,

Þegar ég kom heim frá framhaldsnámi erlendis fyrir tæpum þremur árum geisuðu í Kópavogi hatrömm átök á milli íbúa og bæjaryfirvalda. Mér ofbauð og ákvað að leggja mitt af mörkum til þess að fá vinnubrögðin bætt, auka lýðræðið og samskiptin við íbúana og vinna gegn spillingunni sem fór ekki framhjá neinum. Að þessu hef ég unnið síðan.

Ég trúði því í upphafi að í flokknum mínum, Samfylkingunni, fyndi ég réttan vettvang til þess að vinna gegn samtryggingu og auka gagnsæi, samvinnu, fagleg vinnubrögð, skýrar leikreglur og skipulagða upplýsingamiðlun. Ég hafði upplifað Samfylkinguna sem félagshyggjuflokk en með daðrandi væng til hægri og gekk þar með að því sem vísu að skiptar skoðanir væru um áherslur og hér ættu sér stað málefnalegar, fjörugar og frjálsar umræður.

Það er hins vegar með trega í hjarta sem ég tek ákvörðun um að yfirgefa þennan vettfang vettvang. Ég átti ekki von á að starf mitt með Samfylkingunni í Kópavogi myndi afhjúpa það að vinnubrögðin sem ég vildi breyta væru viðhöfð þar innandyra. Ég átti ekki von á því að þurfa að kljást og það stundum harkalega við félaga mína á því sviði. Átti ekki von á þeim skorti á skýrum leikreglum, skorti á skipulegum starfsháttum, gagnsæi og faglegum vinnubrögðum, sem ég hef orðið vitni að. Ég gerði mér þó ljóst að við erum öll að vinna flokksstarfið meðfram öðrum aðkallandi störfum og tíminn oft af skornum skammti. Það er hins vegar ekki skynsamleg afsökun, þar sem skýrar reglur og aðferðarfræði myndu auka skilvirkni og létta vinnu. Aukið gagnsæi, umræða og samráð myndi auka traustið milli okkar – ef við höfum ekki tíma fyrir þau vinnubrögð sem lýðræðið krefst, erum við illa stödd.

Valdhafar í Samfylkingunni í Kópavogi virðast enn ekki hafa áttað sig á hlutverki sínu á þeim tímum sem við nú lifum og hversu mikilvæg krafa fólks um breytta stjórnhætti er - í hverju hún felst. Þeir verða að átta sig á því að beiting formleysis við undirbúning og ákvarðanatöku er það sem hefur reynst fólkinu í landinu svo dýrkeypt.

Valdhafar Samfylkingarinnar í Kópavogi þurfa að læra að fagna lýðræðislegri umræðu fremur en að beita þekktum aðferðum til að kæfa ákveðna tegund hennar – gagnrýnina og óþægilegar tillögur. Læra að stimpla ekki umræðu sem neikvæða, niðurrif, ómaklega eða jafnvel yfirgang ef menn eru ekki sammála eða vilja aðrar aðferðir.

Valdhafar í lýðræðislegum stjórnmálaflokki eiga ekki að óttast umræðu og gagnrýni. Slíkur ótti á ekki að stýra þeim til vondra vinnubragða. Þeir verða að geta skilið form frá efni og hafa þroska til láta persónulega andúð ekki þvælast fyrir. Miklu nær væri að fagna félögum sem vilja ganga skipulega og heildstætt til verka, hefjast snemma handa, kallar eftir upplýsingum, spyrja um forsendur, vita hvert stefnt er og marka leiðina þangað.
– jafnvel þó framsetningin sé ekki ákjósanleg, að þeirra mati.

Áhugi og starfsvilji nýs félaga ætti ekki að vera ástæða valdhafa til að pakka í vörn, frysta mál, tortryggja, flytja ákvarðanatöku annað eða upplýsa þau of seint til að umræða geti átt sér stað.

Mér þykir miður að félagar mínir hafi upplifað það sem neikvæðni þegar ég gagnrýndi atburðarrás sem stefndi í óefni. Sú gagnrýni var á köflum harðari en verið hefði ef önnur vinnubrögð hefðu tíðkast og ástæðan var oft ærin.
Ég get hins vegar glaðst yfir því að árangurinn er þegar orðinn nokkur, þótt dýrkeyptur sé.
Baráttuna hef ég samt greinilega goldið með persónulegu orðspori mínu – og það eru félagar mínir sem heimta skattinn. Það hryggir mig að svo er komið.

Ég tel rétt að sleppa dæmum um það sem ég hef tiltekið hér að framan. Aðeins eitt dæmi um dapurleg og óviðunandi vinnubrögð kemst ég samt ekki hjá að nefna.

Þegar Kópavogsbrúin var kynnt fyrir kosningastjórninni, sem átti að vera strategískur ákvörðunaraðili kosningabaráttunnar var ljóst að ákvörðun hafði þegar verið tekin um að þetta yrði aðal kosningamálið. Okkur voru sýndir útreikningar sem skiluðu verkefninu í tapi - en með loforði um að þetta yrði reiknað í hagnað. Atvinnuþáttur hugmyndarinnar var góðra gjalda verður en ég lýsti efasemdum um húsnæðisþáttinn og þörf þeirra sem gætu greitt fullt verð fyrir húsnæðið – og ég var skeptísk á útreikningana, ég sá þar skekkjur.
Svör oddvita og varaoddvita við efasemdum mínum voru nær orðrétt:
það þyrfti ekki endilega að standa við þetta kosningaloforð að loknum kosningum.

Þetta svar toppar í raun allt sem yfir hefur dunið – þessar yfirlýsingar eru ekki sæmandi framboði Samfylkingarinnar, við aðstæður vantrausts og efasemda, þar sem kjósendur eru sannfærðir um að kosningaloforð séu ávallt innihaldslaus með engum ásetningi til efnda. Það eru takmörk fyrir óskammfeilni þegar miklir hagsmunir almennings eru í húfi.

Öskureið lýsti ég því yfir að mér hugnaðist ekki svona viðhorf og vinnubrögð og að ég hefði ekki áhuga á að styðja við innihaldslaus kosningaloforð. Lái mér hver sem vill.
Síðar tókst mönnum að reikna sig upp í örsmáan hagnað af hverri íbúð á 3.-14. ári. Staðreyndin er hins vegar að í þeim útreikningum var svo stór skekkja að rétt niðurstaða er tap af hverri íbúð á bilinu ein til tvær milljónir á ári fyrstu fjórtán árin. Því til viðbótar er hægt að upplýsa að kvaðir Íbúðalánasjóðs á lánveitingum til leiguíbúða gera hugmyndina illframkvæmanlega í þeirri mynd sem kynnt var – brú þarf að vera heil til að vera nothæf. Ég gat og get ekki stutt verkefnið í óbreyttu formi þekkingar minnar vegna – það kölluðu félagar mínir óbilgirni og skort á trausti – sem útilokaði mig frá formennsku í þeirri nefnd sem ég óskaði eftir.

Nú er Samfylkingin komin í meirihluta og enn mikilvægara að kunna - og sýna - vönduð og traustvekjandi vinnubrögð.

Ég hef í vetur gagnrýnt aðferðir og vinnubrögð í þeim tilgangi að ná fram úrbótum. Þær hafa um margt náðst – stundum með harkalegri átökum en ég hefði kosið. Ég get spurt mig - eins og skáldið, hef ég gengið til góðs ....?

En ég gagnrýndi valdið - og valdið hefur aldeilis svarað. Ég get nú stært mig af fjölmörgum nýjum stimplum og nafn mitt verður ekki meðal þeirra sem munu starfa í nefndum á meðal Samfylkingarinnar í Kópavogi næstu fjögur ár.

Ég gagnrýndi valdið - og valdið svaraði.
Skilaboðin eru skýr: Berufsverbot

Við þær aðstæður er mér gert ómögulegt að vinna. Ég mun því nú breyta áherslum mínum, sinna öðrum málum fremur en að slást við valdið og vandann innan Samfylkingarinnar í Kópavogi. Ég eftirlæt öðrum það vandasama verk að ná fram raunverulegu gagnsæi, samvinnu, faglegum vinnubrögðum, skýrum leikreglum og skipulagðri upplýsingamiðlun, því það veit sá sem eitthvað veit, að þar er mikið starf óunnið, þrátt fyrir yfirlýsingar um annað.

Vitur maður ráðlagði mér, að draga andann djúpt og yfirgefa ekki sviðið í flýti. Ekki gefa eftir víglínu sem mikilvægt væri að verja - þá myndi rimmunni ljúka með uppgjöf og þannig losa gagnaðilann við „vandamálið“.

Þetta er gott ráð. Ég því mun því ekki segja mig úr Samfylkingunni eða frá þeim trúnaðarstörfum sem ég hef verið kjörin til. Ég er fyrsti varabæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Kópavogi og tek sæti á þeim bæjarstjórnarfundum sem mér ber. Samkvæmt lögum ber mér skylda til að taka sæti og kjörnum bæjarfulltrúum ber samkvæmt sömu lögum skylda til þess að kalla mig inn í forföllum þeirra. Þá og því aðeins að ég forfallast hafa þau heimild til þess að kalla til aðra varabæjarfulltrúa.

Ég óska kjörnum bæjarfulltrúum Samfylkingarinnar í Kópavogi velfarnaðar og vona að þau læri af reynslunni og beiti ekki sömu vinnubrögðum í meirihlutastarfinu og ég hef orðið vitni að síðastliðna fjóra mánuði.

Með því mun ég fylgjast – reynslunni ríkari.

Viðbót að morgni 15.06: Í uppkasti að þessari bloggfærslu var eftirfarandi setning: "Ég er hluti meirihlutans og vænti þess að sitja meirihlutafundi og taka þátt í því meirihlutasamstarfi sem nú fer af stað." Ég tók hana út því ég taldi mig ekki geta sett fram þá fullyrðingu einhliða.
Hún stendur af minni hálfu.

Efnisflokkar: